Trong năm 2008, trên cả nước chỉ còn gần 70% hộ gia đình dùng muối I-ốt đủ tiêu chuẩn phòng bệnh, giảm hơn 20% so với năm 2005. Số bệnh nhân mắc bướu cổ đang tăng trở lại với tốc độ khá nhanh. Thông tin được công bố trong buổi vận động Toàn dân sử dụng muối I-ốt tổ chức ngày 2/11.
Bướu cổ quay trở lại vì thiếu I-ốt
 |
| Sử dụng muối I-ốt giúp phòng bướu cổ, trí tuệ kém phát triển... Ảnh: China.cn. |
Theo báo cáo của Bệnh viện Nội tiết trung ương, trong 1-2 năm trở lại đây, số bệnh nhân bướu cổ vào viện đang có xu hướng tăng và chiếm đến gần 50% tổng số bệnh nhân.
Tiến sĩ Nguyễn Vinh Quang, Phó giám đốc Bệnh viện cho biết, vào những năm 1993-1998, tỷ lệ người dân mắc bướu cổ ở nước ta rất cao, lên tới gần 23% do đa phần dân số nằm trong vùng thiếu hụt I-ốt. Tuy nhiên đến năm 2005, Việt Nam chính thức công bố thanh toán bệnh này (tỷ lệ mắc bệnh ở trẻ 8-12 tuổi là dưới 5%) nhờ chương trình mục tiêu quốc gia phòng chống bướu cổ.
"Nhưng sau đó dự án phòng chống bướu cổ chuyển sang là hoạt động thường quy của ngành y tế khiến việc đầu tư cho việc phòng chống thiếu hụt I-ốt bị cắt giảm từ trung ương đến địa phương. Độ bao phủ muối I-ốt tại một số khu vực đã bị sụt giảm", tiến sĩ Quang cho biết.
Ông Lương Ngọc Khuê, Phó cục trưởng Cục quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cũng đồng tình với quan điểm này. Ngoài ra theo ông, một lý do nữa là các cán bộ làm công tác này chủ quan vì cho rằng đã đạt mục tiêu.
Ngoài những nguyên nhân trên, ông Lê Phong, phòng Chỉ đạo Chuyên khoa, Bệnh viện Nội tiết cũng cho biết, tỷ lệ sử dụng I-ốt sụt giảm cũng do nhận thức của người dân về tầm quan trọng của iốt với sức khỏe.
Theo số liệu thống kê của Bệnh viện, cứ 10 người được hỏi thì có 4 người nghĩ sử dụng I-ốt có mùi vị khó chịu, trong khi thực tế thì I-ốt là lượng vi chất rất nhỏ, không màu, không mùi. Bên cạnh đó, hơn 50% trong số họ vẫn có thói quen sử dụng muối thường.
Một nguyên nhân quan trọng khác gây thiếu hụt I-ốt là nhu cầu sử dụng muối của người dân thành phố có nhiều thay đổi, chuyển từ muối I-ốt sang các loại bột canh hay hạt nêm.
"Các loại muối bột canh, hạt nêm này đều có chứa I-ốt song thực tế thì hàm lượng, giá trị vi chất dinh dưỡng trong sản phẩm chế biến đã giảm đáng kể", tiến sĩ Nguyễn Vinh Quang, Phó giám đốc Bệnh viện cho biết.
Tại Hà Nội, độ bao phủ muối I-ốt đủ tiêu chuẩn phòng bệnh rất thấp 25,6%, trong khi tỷ lệ sử dụng các chế phẩm có I-ốt (muối, nước mắm) là gần 84%. Các chuyên gia cảnh báo, thiếu I-ốt sẽ gây nên tình trạng chậm phát triển trí tuệ, bướu cổ, với phụ mang thai có thể dẫn đến sảy thai, thai chết lưu...
2. Công dụng của muối I-ốt đối với sức khỏe
Trong ba vi lượng cần thiết cho sự phát triển của cơ thể con người (I-ốt, sắt, Vitamin A) thì I-ốt chiếm vị trí quan trọng. I-ốt không thể thiếu được với các hoóc-môn tuyến giáp bởi nó giữ vai trò cần thiết trong việc chuyển hóa vật chất của cơ thể và sự phát triển của não.
Nhu cầu hàng ngày về I-ốt bình thường khoảng 0,2mg (miligam), nếu thiếu sẽ ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến giáp, làm cho tuyến giáp to lên, gây bệnh bướu cổ, chậm phát triển về thể lực, trí tuệ, nói ngọng, điếc. Ở phụ nữ có thai nếu thiếu I-ốt sẽ gây sảy thai tự nhiên, thai chết lưu, đẻ non hoặc ảnh hưởng đến sự phát triển bộ não của bào thai, gây những khuyết tật về trí tuệ và vận động, những khuyết tật đó sẽ tồn tại vĩnh viễn sau khi đứa trẻ ra đời.
I-ốt có ở trong thiên nhiên, các loại quặng trong đất đều có I-ốt, nhưng nước biển mới là nơi dự trữ nhiều I-ốt, I-ốt bốc hơi theo nước biển, theo mưa vào đất trồng và các nguồn nước bề mặt, nước ngầm trong đất liền. Nồng độ I-ốt trong nước trung bình là 5-6 microgam/lít, như vậy lượng I-ốt trong nước chỉ đủ cung cấp một phần rất nhỏ cho toàn bộ nhu cầu của cơ thể.
Mặt khác, vì thiếu I-ốt trong nước nên cây cỏ, rau và gia súc sẽ thiếu I-ốt, dẫn đến thực phẩm cung cấp cho con người cũng không bảo đảm về nhu cầu I-ốt.
Để đề phòng một số bệnh do thiếu I-ốt, người ta đã sản xuất muối I-ốt (10 gam Ka-li I-ốt + 1 tấn muối). Như vậy, mỗi người ăn 18-28g muối mỗi ngày sẽ bảo đảm được 0,1-0,2mg I-ốt sẽ đáp ứng được nhu cầu của cơ thể.
Muối I-ốt dễ bị hỏng nên cần phải có sự bảo quản tốt, để nơi khô ráo, không phơi dưới ánh nắng mặt trời, gói muối đã mở cần sử dụng không quá 6 tháng.
Dùng muối I-ốt trong toàn dân là một chủ trương của Đảng, Nhà nước và là một giải pháp nhằm nâng cao chất lượng sức khỏe cộng đồng. Công ty Cổ phần Suất ăn Công nghiệp Hà nội (Hanoi Catering.,JSC) cam kết sử dụng hoàn toàn 100% muối I-ốt trong quá trình chế biến suất ăn tại các xưởng chế biến và bếp ăn tại chỗ của Hanoi Catering.,JSC hàng ngày.
Hanoi Catering.,JSC – Vì Sức khỏe của Bạn.
(Theo www.vnexpress.net, www.hanoicatering.vn)